web analytics

Τα καλύτερα τραγούδια της Madonna

Το Πο Πο Culture! επιστρέφει στη δράση, ακριβώς (τέλος πάντων) μια δεκαετία μετά την ίδρυσή του, με ένα εξαντλητικό αφιέρωμα στα καλύτερα τραγούδια του απόλυτου pop icon.

04. Like A Virgin

Πόσο μεγάλη είναι η απόσταση από το “ερεθίζω” ως το “προκαλώ”; Πού βρίσκεται το όριο στον πόσο τζίρο επιτρέπεται να σού φέρει το σεξ, πριν του τραβήξεις το μανδύα της τέχνης και το πεις σκέτη πορνεία; Πόσες σημασίες μπορείς να χωρέσεις στην ίδια φράση, αν την προσαρμόσεις σε δέκα διαφορετικά συμφραζόμενα; Το Σεπτέμβριο του 1984, η 26χρονη τότε Madonna, δοκίμαζε την ανεκτικότητα της ποπ κουλτούρας και κατοχύρωνε την πιο χαρακτηριστική από τις περσόνες που έχει υποδυθεί ως τώρα. Κάθε της βήμα πάνω στη σκηνή των πρώτων MTV Music Video Awards, κάθε επανάληψη της φράσης “Like A Virgin”, κάθε οργασμικό “ου – ου” έκανε όλο και πιο έντονα τα παραπάνω ερωτήματα σ’ εκείνους που, αμήχανοι, προσπαθούσαν να καταλάβουν αν αυτό που συνέβαινε μπροστά τους ήταν επανάσταση ή κάποιου είδους αποτυχημένη κωμωδία. Και προκαλούσε ρίγη εκστασιασμού σε μια γενιά εφήβων που από εκείνο το βράδυ κι έπειτα θα ντυνόταν σαν τη Madonna, θα αυθαδίαζαν σαν τη Madonna και, το πιο βασικό, θα γαμιόντουσαν -και θα το απολάμβαναν- σαν τη Madonna.

To “Like A Virgin” κυκλοφόρησε ως single περίπου ενάμιση μήνα μετά από τη διαβόητη κάθοδό της από την γαμήλια τούρτα, έγινε το πρώτο νο. 1 της και έδωσε τον τίτλο στο άλμπουμ που προλόγισε, ένα άλμπουμ που περισσότερο έμεινε στην ιστορία για την αποτύπωση όλων των παραπάνω στην αθάνατη φωτογραφία του Steven Meisel, παρά για την ποιότητα των τραγουδιών του. Των υπόλοιπων τραγουδιών, εννοείται, πέραν του ομώνυμου…

Like A Virgin

Από το άλμπουμ “Like A Virgin” (1984).
Κυκλοφόρησε ως (1ο) single τον Οκτώβριο του 1984.
Μουσική – Στίχοι: Tom Kelly, Billy Steinberg

 

 

Ολα άρχισαν στις 14 Σεπτεμβρίου του 1984, στα πρώτα MTV Video Music Awards. Πρώτα το βλέπεις, το ξαναθυμάσαι με ρίγος ή εκστασιάζεσαι, περίπου “Like A Virgin”, αν δεν το έχεις ξαναδεί ποτέ, και μετά το συζητάμε:

Όλη η πρόκληση βρίσκεται υπέροχα συμπυκνωμένη σε αυτά τα τεσσεράμισι λεπτά: Η νύφη είναι την ίδια ώρα και πόρνη. Ο γαμπρός είναι πιο άβουλος κι από το διακοσμητικό κουκλάκι μιας πραγματικής γαμήλιας τούρτας. Ο οργασμός μπορεί να έρθει οπουδήποτε. Ακόμη και πάνω στο πάτωμα, με σκανδάλη ένα κομμάτι τούλι από ένα νυφικό. Και βέβαια: Ποιος σκέφτηκε να γράψει ένα τραγούδι που να έχει τη λέξη “παρθένα” στον τίτλο; Τι πάει να πει “σαν παρθένα”; Μέσα σ’ αυτά τα τεσσεράμισι λεπτά η Madonna κάνει σμπαράλια κοινωνικές αποδοχές αιώνων, ποιος ρόλος του άντρα, ποια άσπιλος Παναγία, ποια πρώτη νύχτα του γάμου. Όλα είναι ένας μύλος, όλα είναι καύλα.

 Ο οργασμός μπορεί να έρθει οπουδήποτε. Ακόμη και πάνω στο πάτωμα, με σκανδάλη ένα κομμάτι τούλι από ένα νυφικό.

Γίνεται ακόμη πιο ωραίο: Ο Billy Steinberg δεν έγραψε το τραγούδι για τη Madonna. Δεν το έγραψε καν έχοντας κάποια άλλη ερμηνεύτρια στο νου του. Η παρθενιά των στίχων είναι δική του, κατάδική του. Νιώθει “σαν παρθένος” που γνώρισε μια κοπέλα που κατάφερε να του ξαναγεννήσει όλα τα συναισθήματα, σαν να ήταν η πρώτη φορά. Και μιλάμε για τα αγνά συναισθήματα τώρα -ο Steinberg δεν έγραψε το “Like A Virgin” με σκοπό να σκορπίσει στον κόσμο υπονοούμενα.

Η μοίρα του τραγουδιού βέβαια θα αλλάξει άρδην όταν πέσει στα χέρια της Madonna. Μετά από μια τυπική διαδικασία που μας έχει παραδοθεί από τους ιστορικούς της Βασίλισας της Ποπ δεκάδες φορές, τα demos του τραγουδιού ταξιδεύουν σε εταιρείες παραγωγής, στούντιο και γραφεία ατζέντηδων, στοιχεία αλλάζουν και προστίθενται, κάποιος το απορρίπτει, κάποιος άλλος το λατρεύει, κάπως φτάνει τελικά και σ’ εκείνη. Που το ερωτεύεται. Εκστασιάζεται. Έρχεται σε οργασμό. Και αλλάζοντάς του εντελώς τα συμφραζόμενα, φέρνει και το κοινό της σε οργασμό. Κλασική Madonna.

Οι φωτογραφίες της Madonna από τον Steven Meisel ως νύφης – πόρνης, συνέβαλαν ακόμη περισσότερο στο θρύλο του “Like A Virgin”.

Αυτό που μου κάνει εντύπωση κάθε φορά είναι το πώς αυτό που εμείς χαρακτηρίζουμε “εμβληματική στιγμή της ποπ κουλτούρας” ή ο,τιδήποτε άλλο πομπώδες, στην περιγραφή της ίδιας της Madonna είναι πάντα άχρωμο και ξενέρωτο. Όταν κάνει την τέχνη της βγάζει όλη της την δημιουργικότητα, αλλά όταν μιλάει γι’ αυτήν: “Πώς μπορείς να είσαι σαν παρθένα; Μου άρεσε το παιχνίδι με τις λέξεις. Τις θέωρησα έξυπνες. Γεμάτες. Κουλ. Δεν συνειδητοποίησα τότε ότι επρόκειτο να γίνει ένα από τα πιο χαρακτηριστικά μου τραγούδια”.

Το “Like A Virgin”, βέβαια, δεν είναι τόσο ψηλά στη λίστα μου μόνο λόγω εικόνας. Το υπόλοιπο άλμπουμ, εξάλλου, έχει την ίδια σχεδόν εικόνα (χάρη και στον φωτογράφο Steven Meisel), αλλά είναι εδώ και καιρό ξεχασμένο και αδιάφορο (με εξαίρεση, βέβαια, το “Material Girl” που είναι μια ολόκληρη ιστορία από μόνο του, κι έρχεται πιο κάτω στο Top 10 μου). Μόνο το “Like A Virgin” ακούγεται το ίδιο φρέσκο και σήμερα – ειδικά τώρα που ο ήχος επιστρέφει όλο και περισσότερο στους θησαυρούς του Moroder, από τον οποίο τόσο πολύ εμπνεύστηκε ο Nile Rodgers στην παραγωγή του. Το “Like A Virgin” είναι η μείξη του new wave με τη disco, στα καλύτερά της:

 Η εισαγωγή με το μπάσο, μια παράλληλη πορεία με το άλλο mega-hit της εποχής, το “Billie Jean”. Τα τέσσερα απλά, υπομονετικά, τόσο κουλ γρατζουνίσματα της κιθάρας του Nile Rodgers που οδηγούν στη φωνή της Madonna. To πόσο δραματικά αλλάζει, χάρη σ’ ένα ακόρντο, ακριβώς πάνω στο μισό λεπτό.

Η εισαγωγή με το μπάσο, μια παράλληλη πορεία με το άλλο mega-hit της εποχής, το “Billie Jean”. Τα τέσσερα απλά, υπομονετικά, τόσο κουλ γρατζουνίσματα της κιθάρας του Nile Rodgers που οδηγούν στη φωνή της Madonna. To πόσο δραματικά αλλάζει, χάρη σ’ ένα ακόρντο, ακριβώς πάνω στο μισό λεπτό. Το περίφημο “hey” της Madonna στο δεύτερο ρεφραίν. Γιατί κανένα ρεφραίν δεν πρέπει να είναι το ίδιο με το άλλο, ειδικά όταν υπονοείται κάπου είδους οργασμική κορύφωση. Το σβήσιμο στο φινάλε…

Μουσικά ήταν ένας καμβάς που της επέτρεψε να ζωγραφίσει δεκάδες εκδοχές του μέσα στα χρόνια, πάντα παράλληλες με όποια καινούργια περσόνα υποδυόταν κάθε φορά. Εξάλλου οι Kelly και Steinberg το προόριζαν για μπαλάντα, πριν το πιάσει ο Rodgers και το κάνει dance ύμνο. Μια από τις πιο αγαπημένες μου εκδοχές είναι εκείνη της “Confessions On The Dance Floor” εποχής. Προφανώς καρα-disco και βεβαίως με εξελιγμένη σεξουαλική πρόκληση. Το 2006 η πόρνη – νύφη δεν ήταν πια κάτι τόσο ακραίο. Μια dominatrix όμως που φαντασιώνεται bestiality;

https://www.youtube.com/watch?v=Im9vGUOJ0OE

Η κτηνοβασία είναι, φυσικά, κληρονομιά από το περίφημο video clip που συνόδευσε το single. Δεν χρειάζεται να εξηγώ κάθε φορά τη σημασία των videos στην στέψη και κυριαρχία της Madonna ως Βασίλισας της Ποπ. Πόση σημειολογία μπορεί να χωρέσει σε λιγότερα από τέσσερα λεπτά; Η Mary Lambert υπήρξε πρωθιέρεια των συμβολικών εικόνων και μεγαλούργησε για χάρη της Madonna (“Borderline”, “Material Girl”, “La Isla Bonita”, “Like a Prayer” και, βέβαια, αυτό εδώ:)

Βενετία, λέοντες, παρθένες, νυφικά, πόρνες, τριψίματα και λικνίσματα, ένα αριστούργημα και ένας ακόμη λόγος που όποιον κι αν ρωτήσεις τι τελικά είναι το “Like A Virgin”, θα σου δώσει και μια άλλη ερμηνεία. Κι αυτό είναι ο βασικότερος λόγος που παραμένει relevant σήμερα, μια μουσική αιωνιότητα μετά την κυκλοφορία του.

Κλικ στην “Επόμενη Σελίδα” για το “Hung Up”.

Previous page Next page